เนื้อหาการสอน

แนะนำถึงขั้นตอนการเกิดสบู่ สบู่ชนิดต่างๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่ต้องรู้ก่อนการทำสบู่ธรรมชาติ

แนะนำเรื่องการทำสบู่ก้อนจากน้ำมันธรรมชาติ รวมถึงการเลือกใช้น้ำมัน และอุปกรณ์ต่างๆ ที่ต้องใช้

วิธีการตั้งสูตรสบู่ โดยคำนวณน้ำมัน และค่าด่าง โดยใช้โปรแกรม Soapcalc ซึ่งเป็นพื้นฐานในการทำสบู่จากน้ำมันแทบทุกชนิดเช่น สบู่ก้อน ทั้ง CP และ HP , สบู่เหลว หรือแม้แต่เบสสบู่กลีเซอรีน


สบู่ก้อนสูตรเริ่มต้น เป็นสูตรที่ทำได้ง่าย ซึ่งเป็นสบู่เทคนิคเย็น (CP Soap) เนื่องจากใช้น้ำมันที่หาได้ทั่วไปคือ น้ำมันปาล์ม และน้ำมันมะพร้าว และยังใช้อุปกรณ์การทำที่หาได้ทั่วไปในครัวเรือนอีกด้วย เป็นสูตรที่อยากให้ผู้เริ่มศึกษาทดลองทำเป็นสูตรแรก (สบู่สูตรนี้เมื่อทำเสร็จจะต้องทิ้งไว้ 4  อาทิตย์จึงจะใช้งานได้)

ส่วนประกอบ

ส่วน น้ำมัน
น้ำมันปาล์ม โอเลอิน 200 กรัม
น้ำมันมะพร้าว 200 กรัม
น้ำมันละหุ่ง(ถ้าหาได้) 20 กรัม
สารละลายด่าง
โซดาไฟ 52 กรัม
น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 120 กรัม
น้ำหอม
น้ำหอมกลิ่นที่ชอบ 25 กรัม

วิธีทำ

  1. เตรียมสารละลายด่างโดย เตรียม น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 120กรัม ใส่โถแก้ว หรือโถพลาสติกทนความร้อน เท โซดาไฟ (NaOH) 52กรัม ลงในน้ำ คนจน โซดาไฟ ละลายจนหมด และทิ้งไว้ให้เย็นลง อุณภูมิเหลือประมาณ 50-60 องศาเซลเซียส (หากต้องการให้เย็นเร็วให้แบ่งน้ำบางส่วนไปแช่เป็นน้ำแข็งก่อนไว้ได้)
  2. ชั่ง น้ำมันทั้งหมด ในสูตรทั้งหมดลงโถแก้ว หรือพลาสติกทนความร้อน
  3. เท สารละลายด่าง ลง น้ำมัน ควรเทผ่านกระชอนกรองเพื่อป้องกันด่างที่ละลายไม่หมด
  4. ใช้มือคน หรือใช้เครื่องปั่น คนหรือปั่นจนเนื้อสบู่เทรซ ลักษณะคล้ายน้ำสลัด 
  5. ใส่ น้ำมันละหุ่ง 20 กรัม และน้ำหอม 25 กรัม และคนให้เข้ากัน
  6. เมื่อเนื้อสบู่เนียนแล้ว ให้เทลงโมลด์ พร้อมทั้งกระแทกโมลด์เป็นระยะๆ เพื่อให้ไม่มีฟองอากาศแทรกระหว่างเนื้อสบู่
  7. รอสบู่แข็งประมาณ 15 – 24 ชั่วโมง ให้นำออกมาตัด (รอจนสบู่ทำปฏิกิริยาสมบูรณ์ 15 – 30 วัน ถึงนำมาใช้ได้)

ตารางการคำนวณสูตร

สบู่ก้อนเทคนิคเย็น (CP Soap) ที่ทำง่ายอีกสูตร ซึ่งในสูตรนี้จะแนะนำการตั้งค่า Superfat (SF) หรือการใส่น้ำมันเกิน สำหรับสบู่ก่อน นิยมตั้ง Superfat ให้เกินไว้เนื่องจากต้องการให้มีน้ำมันเหลือเมื่อด่างทำปฏิกิริยาจนเกิดเป็นสบู่แล้ว โดยในสูตรนี้จะตั้งให้น้ำมันมะพร้าวเหลือในสูตรถึง 20% เนื่องจากน้ำมันมะพร้าวเป็นน้ำมันที่ทำความสะอาดดี หากไม่มีการ Superfat อาจจะจะทำให้ผิวแห้งได้ และยังเพิ่มการบำรุงผิวด้วยการใส่น้ำมันมะกอกเพิ่มลงไปในขั้นตอนหลัง เพื่อให้ช่วยในการบำรุงผิวอีกด้วย  (สบู่สูตรนี้เมื่อทำเสร็จจะต้องทิ้งไว้ 4  อาทิตย์จึงจะใช้งานได้)

ส่วนประกอบ

ส่วน น้ำมัน
น้ำมันมะพร้าว 400 กรัม
น้ำมันมะกอก 20 กรัม
สารละลายด่าง
โซดาไฟ 58 กรัม
น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 120 กรัม
น้ำหอม
น้ำหอมกลิ่นที่ชอบ 25 กรัม

วิธีทำ

  1. เตรียมสารละลายด่างโดย เตรียม น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 120กรัม ใส่โถแก้ว หรือโถพลาสติกทนความร้อน เท โซดาไฟ (NaOH) 58กรัม ลงในน้ำ คนจน โซดาไฟ ละลายจนหมด และทิ้งไว้ให้เย็นลง อุณภูมิเหลือประมาณ 50-60 องศาเซลเซียส (หากต้องการให้เย็นเร็วให้แบ่งน้ำบางส่วนไปแช่เป็นน้ำแข็งก่อนไว้ได้)
  2. ชั่ง เฉพาะน้ำมันมะพร้าว 400 กรัม ในสูตรทั้งหมดลงโถแก้ว หรือพลาสติกทนความร้อน
  3. เท สารละลายด่าง ลง น้ำมัน ควรเทผ่านกระชอนกรองเพื่อป้องกันด่างที่ละลายไม่หมด
  4. ใช้มือคน หรือใช้เครื่องปั่น คนหรือปั่นจนเนื้อสบู่เทรซ ลักษณะคล้ายน้ำสลัด 
  5. ใส่ น้ำมันมะกอก 20 กรัม และน้ำหอม 25 กรัม ลงในสบู่ และคนให้เข้ากัน
  6. เมื่อเนื้อสบู่เนียนแล้ว ให้เทลงโมลด์ พร้อมทั้งกระแทกโมลด์เป็นระยะๆ เพื่อไม่ให้มีฟองอากาศแทรกระหว่างเนื้อสบู่
  7. รอสบู่แข็งประมาณ 10 – 15 ชั่วโมง ให้นำออกมาตัด (รอจนสบู่ทำปฏิกิริยาสมบูรณ์ 15 – 30 วัน ถึงนำมาใช้ได้)

ตารางการคำนวณสูตร

สบู่เทคนิคร้อน (HP Soap) สูตรแรก ซึ่งเป็นสูตรที่สามารถทำได้ง่าย เนื่องจากใช้น้ำมันที่หาได้ง่าย อย่างน้ำมันมะพร้าว และน้ำมันมะกอก ซึ่งข้อดีของการทำสบู่เทคนิคร้อน คือเมื่อทำเสร็จ นำออกมาจากโมลแล้ว สามารถนำมาใช้ได้ทันที

ส่วนประกอบ

ส่วน น้ำมัน
น้ำมันมะพร้าว 300 กรัม
น้ำมันมะกอก 300 กรัม
สารละลายด่าง
โซดาไฟ 87 กรัม
น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 228 กรัม
น้ำหอม
น้ำหอมกลิ่นที่ชอบ 30 กรัม

วิธีทำ

  1. เตรียมสารละลายด่างโดย เตรียม น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 228 กรัม ใส่โถแก้ว หรือโถพลาสติกทนความร้อน เท โซดาไฟ (NaOH) 87 กรัม ลงในน้ำ คนจน โซดาไฟ ละลายจนหมด และทิ้งไว้ให้เย็นลง อุณภูมิเหลือประมาณ 50-60 องศาเซลเซียส (หากต้องการให้เย็นเร็วให้แบ่งน้ำบางส่วนไปแช่เป็นน้ำแข็งก่อนไว้ได้)
  2. ชั่ง น้ำมันมะพร้าว และน้ำมันมะกอก อย่างละ 300 กรัม ลงโถแก้ว และ อุ่นจนร้อนประมาณ 50 องศาเซลเซียส
  3. เท สารละลายด่าง ลง น้ำมัน ควรเทผ่านกระชอนกรองเพื่อป้องกันด่างที่ละลายไม่หมด
  4. ใช้มือคน หรือใช้เครื่องปั่น คนหรือปั่นจนเนื้อสบู่เทรซ ลักษณะคล้ายน้ำสลัด 
  5. ตุ๋นสบู่ทิ้งไว้จนเห็นการแยกชั้นได้ชัดเจน หรือเห็นขึ้นเป็นเจล
  6. คนจนสบู่เป็นเนื้อเดียวกัน เมื่ออุณภูมิต่ำกว่า 50 องศาเซลเซียส ใส่ น้ำหอม 30 กรัม ลงในสบู่ และคนให้เข้ากันอีกครั้ง
  7. เมื่อเนื้อสบู่เนียนแล้ว ให้เทลงโมลด์ พร้อมทั้งกระแทกโมลด์เป็นระยะๆ เพื่อไม่ให้มีฟองอากาศแทรกระหว่างเนื้อสบู่
  8. รอสบู่แข็งประมาณ 10 – 15 ชั่วโมง ให้นำออกมาตัด (เมื่อตัดแล้วสามารถใช้ได้ทันที)

ตารางการคำนวณสูตร

แนะนำการนำสมุนไพรมาใช้ในสบู่ก้อน โดยจะสาธิตการทำสบู่เทคนิคร้อนใส่สมุนไพรในการรักษาสิว ช่วยให้ผิวเนียน อย่างทานาคา ซึ่งนอกจากจะได้สบู่ที่สรรพคุณดีกว่าเดิมแล้ว สีจากสมุนไพรยังช่วยให้สบู่มีเนื้อเนียนสวยด้วย

ส่วนประกอบ

ส่วน น้ำมัน
น้ำมันมะพร้าว 600 กรัม
สารละลายด่าง
โซดาไฟ 101 กรัม
น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 228 กรัม
น้ำหอม
น้ำหอมกลิ่นที่ชอบ 30 กรัม

วิธีทำ

  1. เตรียมสารละลายด่างโดย เตรียม น้ำ RO หรือน้ำกลั่น 228 กรัม ใส่โถแก้ว หรือโถพลาสติกทนความร้อน เท โซดาไฟ (NaOH) 101 กรัม ลงในน้ำ คนจน โซดาไฟ ละลายจนหมด และทิ้งไว้ให้เย็นลง อุณภูมิเหลือประมาณ 50 องศาเซลเซียส (หากต้องการให้เย็นเร็วให้แบ่งน้ำบางส่วนไปแช่เป็นน้ำแข็งก่อนไว้ได้)
  2. ชั่ง น้ำมันมะพร้าว 600 กรัม ลงโถแก้ว ตามด้วย ผงสมุนไพร (ทานาคา) 2 ช้อนโต๊ะ  คนหรือปั่นให้เข้ากัน และ อุ่นจนร้อนประมาณ 45 – 55 องศาเซลเซียส 
  3. เท สารละลายด่าง ลง น้ำมัน ควรเทผ่านกระชอนกรองเพื่อป้องกันด่างที่ละลายไม่หมด
  4. ใช้มือคน หรือใช้เครื่องปั่น คนหรือปั่นจนเนื้อสบู่เทรซ ลักษณะคล้ายน้ำสลัด 
  5. ตุ๋นสบู่ทิ้งไว้จนเห็นการแยกชั้นได้ชัดเจน หรือเห็นขึ้นเป็นเจล
  6. คนจนสบู่เป็นเนื้อเดียวกัน เมื่ออุณภูมิต่ำกว่า 50 องศาเซลเซียส ใส่ น้ำหอม 30 กรัม ลงในสบู่ และคนให้เข้ากันอีกครั้ง
  7. เมื่อเนื้อสบู่เนียนแล้ว ให้เทลงโมลด์ พร้อมทั้งกระแทกโมลด์เป็นระยะๆ เพื่อไม่ให้มีฟองอากาศแทรกระหว่างเนื้อสบู่
  8. รอสบู่แข็งประมาณ 10 ชั่วโมง ให้นำออกมาตัด (เมื่อตัดแล้วสามารถใช้ได้ทันที)

ตารางการคำนวณสูตร

การนำน้ำมันจากการประกอบอาหารที่ใช้แล้วมาทำเป็นสบู่ซักล้าง ซึ่งถือว่าเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายครัวเรือนอย่างมาก และยังได้สารซักล้างที่มีประสิทธิภาพสูงไว้ใช้อีกด้วย

ส่วนประกอบ

ส่วน น้ำมัน
น้ำมันใช้แล้ว N/A
สารละลายด่าง
โซดาไฟ N/A
น้ำ RO หรือน้ำกลั่น N/A

วิธีทำ

  1. น้ำมันมากรองตะกอนให้หมด แล้วนำไปต้มกับถ่านไม้ด้วยไฟอ่อนๆ เพื่อให้ถ่านดูดกลิ่น ของน้ำมันออก
  2. นำน้ำมันที่ใช้แล้วมาคำนวณด่างที่ต้องใช้ (ให้ดูเนื้อหาในเรื่อง “การตั้งสูตรสบู่ การคำนวณ น้ำมันและด่าง” )
  3. เตรียมสารละลายด่างโดย และทิ้งไว้ให้เย็นลง อุณภูมิเหลือประมาณ 50 องศาเซลเซียส (หากต้องการให้เย็นเร็วให้แบ่งน้ำบางส่วนไปแช่เป็นน้ำแข็งก่อนไว้ได้)
  4. ชั่ง น้ำมัน ตามสูตรที่คำนวณได้ ลงโถแก้วหรือพลาสติกทนความร้อน
  5. เท สารละลายด่าง ลง น้ำมัน ควรเทผ่านกระชอนกรองเพื่อป้องกันด่างที่ละลายไม่หมด
  6. ใช้มือคน หรือใช้เครื่องปั่น คนหรือปั่นจนเนื้อสบู่เทรซ ลักษณะคล้ายน้ำสลัด 
  7. เมื่อเนื้อสบู่เนียนแล้ว ให้เทลงโมลด์ พร้อมทั้งกระแทกโมลด์เป็นระยะๆ เพื่อไม่ให้มีฟองอากาศแทรกระหว่างเนื้อสบู่
  8. รอสบู่แข็งประมาณ 24 ชั่วโมง (ยกเว้นน้ำมันมะพร้าว ใช้เวลา 10 ชั่วโมง) ให้นำออกมาตัด (เมื่อรอปฏิกริยาสบู่สมบูรณ์ประมาณ 14 วันจึงนำมาใช้งาน)

การสร้างลวดลาย สีต่างๆ บนสบู่ เป็นวิธีการเพิ่มมูลค่า ราคาให้กับสบู่ที่ง่ายที่สุด อีกทั้งยังทำได้ไม่ยาก และสามารถออกแบบใหม่ได้อย่างไม่มีจำกัด

สำหรับผู้ที่ต้องการทำสบู่เพื่อจัดจำหน่าย การสร้างความมั่นใจให้กับลูกค้าได้อย่างดีที่สุดคือการขอ อย. (เลขจดแจ้ง)

หากมีข้อสงสัยสามารถสอบถามครูได้ทาง Line
line@ krusu
หากชอบหลักสูตรนี้ อย่าลืมแชร์เก็บไว้นะคะ
Supanwadee Silaratana
Supanwadee SilaratanaKrusu
ผู้ให้ความรู้ในการทำสบู่ แชมพู และเครื่องสำอาง มีประสบการณ์ในการทำสบู่ แชมพู มากกว่า 20 ปี